این اسناد مملکتی نخستین بار در بهار ۱۳۵۸ خورشیدی جهت اطلاع اذهان عمومی اجازه ی انتشار یافت.

----------------------------------------------------------

۴۰۶ - ۳۲/۵/۲۷

سفارت کبرای شاهنشاهی ایران

بغداد

وزارت امور خارجه

گزارشی که آقای نوائی کنسولیار سرکنسولگری بغداد متضمن ملاقاتهایی که شاه در  بغداد با اشخاص نموده به این سفارت کبری ارسال گردیده است که یک نسخه از رونوشت آن برای استحضار آن وزارت به پیوست تقدیم می دارد.  سفیرکبیر، اعلم

----------------------------------------------------------

۵۷ - ۳۲/۵/۲۷

سرکنسولگری شاهنشاهی ایران

بغداد

سفارت کبرای شاهنشاهی ایران، بغداد

حسب الامر برای کسب اطلاع از ملاقاتهایی که با شاه در قصر سفید می گردد سه نفر را مأمور این کار نمود و منجمله شخصاً هم چندبار برای کسب اطلاعات از آنجا عبور نموده و در ساعت ۱۰ بعدازظهر دیروز اطلاعاتی به شرح زیر حاصل گردید:

۱) بعدازاظهر روز دوشنبه ۲۵/۵/۳۲ آقای هبت الدین شهرستانی برحسب پیغام مخصوص شاه وسیلۀ محمد صدر شرفیاب بوده و مدت قریب دو ساعت شرفیابی آقای شهرستانی به طول انجامیده است.

۲) سفیر آمریکا و انگلیس بعدازظهر روز ۲۵/۵/۳۲ با اتومبیلهای مربوط به قصر ابیض آمده و با شاه ملاقات نموده اند.

۳) شب گذشته ۲۶/۵/۳۲ را شاه مهمان ملک فیصل بوده است.

۴) ساعت پنج و نیم بعدازظهر ۲۶/۵/۳۲ یک چمدان و چند بستۀ دیگر در اتومبیل بدون شماره که درب قصر ابیض در انتظار بود گذارده شد. سپس نیم ساعت بعد یک افسر رشید صنف هوایی ایران با لباس اونیفورم به این اتومبیل سوار شده از مسیر کوچۀ جناح راست قصر ابیض روانه گردید.

به نظر بنده محتویات این چمدان و بسته ها ممکن است اشیای نفیسه بوده که با مذاکرات روز گذشته به سفارت آمریکا رفته و تحویل شده است. زیرا اگر چمدانها برای ارسال به خارج بود باید به شهر حمل شود و اگر هدیه بود باید به وسیلۀ مقاماتی آن هم با شکل دیگری تسلیم گردد و اگر فرض شود که این افسر قصد بازگشت به ایران را داشته که آن هم معقول نیست زیرا آن طرف می تواند جهت سفارت آمریکا آن هم به طور غیر مستقیم و ایران باشد و مراجعۀ افسر هواپیمایی ایران به درب خانۀ اشخاص هم که خیلی بعید به نظر می رسد.

۵) ضمناً عده ای از رجال مانند محمود صبحی دفتری و حسام الدین جمعه وزیرکشور نیز در عرض امروز با معظم له ملاقات نمودند.

۶) بعدازظهر روز ۲۶/۵/۳۲ در چند نقطۀ شهر از طرف اهالی تظاهراتی به عمل آمد که ضمن آن اعتراض به پذیرفتن شاه فراری می گردید که پلیس آنها را متفرق و مانع از ادامۀ تظاهرات گردید.

۷) دیروز عصر با اتومبیل مخصوص دربار برای زیارت به کربلا مشرف شدند.

۸) وسیلۀ وزارت امورخارجه عراق پاسپورت شاه و یک قطعه عکس ملکه که در پاسپورت از آن نامی برده نشده بود برای تکمیل به ادارۀ اقامت ارسال شده.

۹) در ساعت ۴۵/۷ صبح امروز شاه و ملکه با هواپیما به طرف ایتالیا عازم گردیدند. بنده جداً درصدد است از تلگرافی که مخابره شده ولو آنکه متن آن رمز باشد عنوان مخاطب و آدرس او را به هر قیمت که شده به دست آورده گزارش آن را نیز تقدیم دارد.

کفیل سر کنسولگری، ابوالقاسم نوائی

----------------------------------------------------------

وزارت امورخارجه

ادارۀ رمز

از واشنگتن به تاریخ ۲۷/۵/۳۲ شماره ۳۱۴

وزارت امورخارجه - تهران

تعقیب جراید امروز اخبار آسوشیتدپرس و یونایتدپرس و مخبر نیویورک تایمز را در تهران با عنوان "فرار شاه" در صفحۀ اول درج و با شرح اعلامیۀ دولت راجع به جریانات کودتا برای مطالبی هم که زاهدی اظهار و خود را نخست وزیر دانسته اهمیت قائلند و از قول آقای وزیر امورخارجه نقل می نمایند که شاه خیانت کرده. مخبر آسوشیتد پرس از لندن اطلاع داده که احتمال می رود رژیم سلطنت خاتمه داده شود. سرمقالات جراید مهم راجع به وقایع اخیر است و نیویورک تایمز می گوید آقای مصدق ممکن است به ریاست جمهوری یا سلطنت برسد. واشنگتن پست از قول سخنگوی وزارت امورخارجه می نویسد هنوز مطلب روشن نیست ولی مسلماً دولت آقای مصدق در نتیجۀ این واقعه تقویت یافته است. در تمام اخبار به فعالیت کمونیستها در حمایت از دولت و مخالفت آنان با آمریکاییها صحبت شده است. وزارت امورخارجۀ آمریکا از ملاقاتهای رسمی شاه در عراق و اظهاراتی که دایر به تعیین زاهدی به نخست وزیری نموده به وسیله رادیو عمان اطلاع حاصل و منتظر عکس العمل آن در ایران هستند.

ضمن ملاقات خصوصی با مدیر قسمت مربوط وزارت امورخارجه با اظهار علاقمندی به حفظ مناسبات دوستانه بین ایران و آمریکا تذکر دادم اولیای دولت در این ایام حساس باید خیلی مواظب اظهارات خود باشند و چیزی که احساسات ایرانیان را تحریک نماید نگویند. با ورود هندرسن امیدوارم سعی خواهند فرمود سوء تفاهمات رفع و راه تشیید مناسبات دو کشور باز بماند. به نظر اینجانب اکنون که آمریکا متوجه شعف مخالفین و قدرت رئیس دولت شده است ممکن است درصدد تجدیدنظر در سیاست خود برآیند.

لذا خواهشمندم از حملات بر علیه آمریکاییان حتی الامکان جلوگیری فرمایید مخصوصاً در محافل وابسته به نهضت ملی.

۱۳۲ صالح

ادارۀ محرمانه ۲/۶/۳۲      ۳۸۵۴ - ۴/۶/۳۲

----------------------------------------------------------

موارد نقل شده عیناً از اثر "مصدق در محکمۀ نظامی" به کوشش جلیل بزرگمهر چاپ نیلوفر ۱۳۵۸ آورده شده است.